Sommige studenten steken bij een vraag meteen hun hand op. Anderen hangen ongevraagd de clown uit. Maar er zijn ook studenten voor wie een vraag stellen, of antwoord geven op een vraag van de docent erg spannend is. En studenten die liever niet hoger dan gemiddeld scoren op een examen, omdat ze niet te veel willen opvallen. U zult zelf vast gemerkt hebben dat er maar weinig studenten echt ‘out of the box’ denken voor hun opdrachten.

Dat komt allemaal omdat studenten bang zijn om te falen en het nemen van een risico niet wordt geaccepteerd of aan bepaalde verwachtingen voldoet. Jammer, want zo gaat er veel creativiteit verloren in de klas. Bovendien leidt het nemen van risico’s in de maatschappij geregeld tot succes. Denk maar eens aan de risico’s die start-ups in Silicon Valley nemen.

Wat kunt u doen om studenten te stimuleren vaker een risico te nemen? Om ze bewust te maken van de voordelen van risico’s? Bespreek onderstaande voordelen eens in de klas en kijk hoe u risico’s in uw lessen kunt integreren.

Succes begint met het nemen van een risico

Vertel de studenten allereerst dat succes vaak begint met het nemen van een risico. U kunt hier wellicht inspirerende voorbeelden bij aanhalen, zoals Bill Gates, Steve Jobs of Reid Hoffman. Leg uw studenten uit dat géén risico nemen vaak een groter risico is: ze groeien niet en stagneren. En dat hetgeen ze zien als een risico, misschien helemaal geen risico is en dat ze dat alleen maar denken.

Het nemen van risico’s wordt vaak gezien als iets negatiefs, met de assumptie dat er vervelende dingen gebeuren als je een zijstap maakt. Terwijl vaak het tegenovergestelde waar is. Albert Einstein zei het al: ‘A ship is always safe at the shore, but that is not what it is built for.’

Je kunt veel leren van het nemen van een risico

Risico’s zijn vaak een kans om te leren en te groeien. Ook als een risico niet tot succes leidde, of je spijt hebt van het risico dat je genomen hebt, dan heb je ervan geleerd. Zo heb je de volgende keer weer meer kans op succes. Laat studenten eens in groepjes brainstormen over risico’s die ze graag zouden nemen en welke plussen en minnen ieder risico met zich meebrengt. Hieruit zal al snel blijken dat de plussen vaak véél groter zijn dan de minnen en het nemen van een risico echt wel de moeite waard is.

Van risico’s nemen krijg je zelfvertrouwen

Het proberen van nieuwe dingen geeft zelfvertrouwen. Je ontdekt dat je meer kunt dan je dacht en je breidt je comfortzone uit. Daarnaast geeft succes als gevolg van een genomen risico een gevoel van ‘empowerment’: de student ontdekt dat hij of zij veel teweeg kan brengen. Laat studenten daarom in de klas kleine risico’s nemen. Zorg bij groepsprojecten dat er steeds een ander de teamleader is. Of laat studenten zelf beslissen hoe ze hun opdracht invullen en uitvoeren.

Ook blijkt dat bij het nemen van een risico er dopamine vrij komt, een stofje dat je een goed gevoel geeft. Ook dit draagt bij aan meer zelfvertrouwen en gelukkigere studenten.

Kortom: leer studenten dat risico’s nemen gezond is en dat ze nooit spijt hoeven te hebben van hun keuzes. Ook al hebben ze zogenaamd gefaald. Laat ze zien dat ze meer in hun mars hebben dan ze denken. Zie je studenten die een risico nemen? Laat zien dat je het opmerkt en vertel dat je het dapper vindt dat ze uit hun comfortzone stappen. Laat zien dat risico’s nemen, falen én succes alle drie bijdragen aan hun leerproces.